Nasłonecznienie w Polsce a fotowoltaika

Mylą się ci, którzy twierdzą, że nasłonecznienie w Polsce nie sprzyja inwestowaniu w panele fotowoltaiczne. Warunki klimatyczne w naszym kraju uznawane są za optymalne dla funkcjonowania paneli fotowoltaicznych – upały i długo utrzymująca się słoneczna bezwietrzna pogoda wbrew pozorom nie są najlepsze dla produkcji energii elektrycznej przy pomocy ogniw fotowoltaicznych.

Upał i ekstremalne nasłonecznienie to prosta droga do przegrzewania się ogniw i spadku sprawności wszystkich urządzeń wchodzących w skład instalacji. 

Optymalne warunki klimatyczne

Mapa nasłonecznienia Polski wskazuje, że największe natężenie promieniowania słonecznego występuje w części centralnej i południowej od wiosny do jesieni. Nasłonecznienie definiujemy jako sumę natężenie promieniowania słonecznego na określoną powierzchnię w określonym czasie. Wyraża się je np. w kWh/m2. 

Wiedza na temat nasłonecznienia w skali rocznej na określonym terenie pomaga prognozować sensowność i opłacalność inwestowania w instalacje fotowoltaiczne, ale w żadnym przypadku nie może być jedynym wyznacznikiem podczas podejmowania decyzji. 

Warto mieć świadomość, że europejskimi liderami w produkcji energii elektrycznej za pomocą paneli fotowoltaicznych są Wielka Brytania i Niemcy, czyli kraje o klimacie mocno umiarkowanym. Pogoda na południu Europy – także w związku z drastycznymi i szybko postępującymi zmianami klimatycznymi – jest coraz mniej korzystna dla delikatnych ogniw fotowoltaicznych.

Polska ma warunki pogodowe zbliżone do warunków niemieckich. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, żeby i w naszym kraju zwiększyć inwestycje w panele fotowoltaiczne umożliwiające eksploatację odnawialnych źródeł energii. 

Liczba dni słonecznych w Polsce

Od kwietnia do września na obszar Polski trafia 80% promieniowania rocznego. Średnia moc promieniowania słonecznego na 1m2 powierzchni wynosi około 1000W. W zależności od regionu w Polsce rocznie usłonecznienie wynosi od 1390 do 1900 godzin. Na Mazowszu np. waha się od 1550 do 1700 godzin. Najwyższe nasłonecznienie wynoszące ok. 1050 kWh/m2/rok ma południowa część województwa lubelskiego. 

W centralnej Polsce nasłonecznienie waha się od 1022 – 1048 kWh/m2/rok. Na pozostałym terenie kraju wynosi ono nieco poniżej 1000 kWh/m2 rocznie. Przyjmuje się roczną średnią wartość nasłonecznienia ok. 1600 godzin, co stanowi 30% – 40% długości dnia.

Warto mieć świadomość, że w praktyce różnice nasłonecznienia w Polsce są niewielkie (choć obszar Polski południowej w skali roku może otrzymywać nawet o 10% więcej energii słonecznej niż tereny wysunięte na północ). Zatem jeśli chcemy zainstalować panele fotowoltaiczne na użytek naszego gospodarstwa domowego czy rolnego, nie ma większego znaczenia w jakim rejonie kraju usytuowany jest nasz dom. 

Ile paneli dla naszego domu?

Jeśli wiedza o nasłonecznieniu zamieszkiwanego przez nas rejonu ma się do czegoś przydać, to – jak już wspomniano – nie do podjęcia decyzji o tym, czy w ogóle warto inwestować w fotowoltaikę, ale do obliczenia potrzebnej liczby paneli fotowoltaicznych. To właśnie informacja o nasłonecznieniu oraz o zużyciu energii elektrycznej w ciągu roku w naszym gospodarstwie domowym pozwala ustalić jaka liczba paneli fotowoltaicznych jest dla nas optymalna. 

Szacuje się, że dla niewielkiego domu (3-5 osobowa rodzina z rocznym zużyciem energii na poziomie 2200-3300 kWh) powinno wystarczyć 10-15 paneli fotowoltaicznych o mocy 300W. Inwestycja taka może w 100% (lub przy indywidualnych ograniczeniach w 2/3) pokryć zapotrzebowanie energetyczne całego gospodarstwa domowego. 

Ekologia przede wszystkim!

Systematyczny wzrost cen energii elektrycznej oraz coraz bardziej komplikująca się sytuacja klimatyczna naszej planety sprzyjają inwestycjom o wysoki stopniu ekologiczności. Odnawialne źródła energii od dłuższego już czasu stanowią oczko w głowie inwestorów świadomych, że źródła nieodnawialne naprawdę są już na wyczerpaniu, a niektóre z nich – jak węgiel – w bezpośredni sposób przyczyniają się do dewastacji środowiska (smog!). 

Ilość słonecznych dni w Polsce oraz warunki klimatyczne zachęcają do bliższego przyjrzenia się takim ekologicznym rozwiązaniom energetycznym jak fotowoltaika. Dodatkowym motywatorem mogą być bezzwrotne dotacje do fotowoltaiki oraz fakt, że nadwyżki energii można magazynować i wykorzystywać je w miesiącach o najmniejszym nasłonecznieniu. 

Jeśli więc planujemy budowę naprawdę nowoczesnego i proekologicznego domu, już na etapie projektu warto uwzględnić usytuowanie paneli fotowoltaicznych. Instalacja fotowoltaiczna to żywotność rzędu 30-40 lat. Jest to więc inwestycja długoterminowa, która uniezależnia nasze gospodarstwo domowe od zewnętrznych dostawców energii. 

Autor