Czy fotowoltaika jest szkodliwa dla zdrowia?

Ocena wpływu wytwarzania energii elektrycznej na zdrowie człowieka i środowisko oraz analiza porównawcza różnych źródeł energii jest stałym elementem wszelkich spotkań i konferencji organizowanych przez stowarzyszenia branżowe.

Paliwa kopalne największym zagrożeniem dla zdrowia

Przyjmuje się, że wytwarzanie energii elektrycznej z paliw kopalnych, energii jądrowej a czasem także ze źródeł odnawialnych jest związane z emisją zanieczyszczeń i ekspozycją na promieniowanie jonizujące, które mogą prowadzić do zagrożeń dla zdrowia.  Z badań wynika, że wytwarzanie energii elektrycznej z węgla kamiennego, węgla brunatnego i drewna prowadzi do największych zagrożeń dla zdrowia wśród wszystkich uwzględnionych współcześnie technologii elektroenergetycznych. 

Z informacji zgromadzonych przez HEAL (Health and Environment Alliance – wiodącą europejską organizację typu non-profit analizującą wpływ środowiska na zdrowie obywateli Unii Europejskiej) wynika, że spalanie paliw stałych jest największym zagrożeniem dla jakości powietrza, a co za tym idzie – dla naszego zdrowia. A jak ma się sprawa z bezpieczeństwem dla naszego zdrowia, kiedy w grę wchodzi pozyskiwanie energii ze źródeł odnawialnych? Czy fotowoltaika może szkodzić zdrowiu?

Czy instalacja fotowoltaiczna jest bezpieczna?

Na pewno niebezpieczna dla zdrowia i życia ludzi jest źle wykonana instalacja fotowoltaiczna. Jeden panel/moduł fotowoltaiczny generuje napięcie stałe powyżej 24 V, a w instalacjach składających się z kilkunastu lub kilkudziesięciu modułów powstają napięcia zbliżające się wielkością do 600-800V, a prądy sięgają 8A. Ten poziom napięcia i natężenia prądu jest groźny dla życia i zdrowia człowieka – ale współczesne generatory prądu składające się z paneli fotowoltaicznych mają tzw. separację od potencjału ziemi, co oznacza, że w sytuacji przypadkowego dotknięcia jednego bieguna napięcia modułów (plus lub minus) nie zostaniemy porażeni prądem. 

Jednak większe obawy wzbudzają w potencjalnych użytkownikach fotowoltaiki nie kwestie techniczne – w Polsce nie brakuje firm fachowo montujących panele – a sam fakt oddziaływania paneli na nasze zdrowie.

 Warto wiedzieć, że instalacja fotowoltaiczna:

  • nie powoduje emisji zanieczyszczeń do powietrza, eksploatacja instalacji jest bezemisyjna
  • na etapie eksploatacji nie jest emitorem ponadnormatywnego hałasu – nowoczesne transformatory są bardzo wydajne oraz emitują bardzo niski poziom mocy akustycznej, a jeśli hałas okazuje się dla użytkowników zbyt męczący, można wyposażyć transformator w w specjalną izolację tłumiącą hałas
  • podczas działania instalacji fotowoltaicznej występuje promieniowanie elektromagnetyczne niejonizujące, które nie wpływa na pogorszenie klimatu elektromagnetycznego środowiska naturalnego (UWAGA: Dopuszczalne wartości parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, dla zakresu częstotliwości jakie wytwarza generator elektrowni słonecznej, wynosi 1 kV/m dla pola elektrycznego oraz 60 A/m dla pola magnetycznego).

Podsumowując: funkcjonowanie instalacji fotowoltaicznej nie jest związane ze zjawiskami niepożądanymi, jak nadmierna emisja hałasu, emisja wibracji, szkodliwe dla ludzi i zwierząt promieniowanie elektromagnetyczne czy wytwarzanie odpadów. 

Instalacja PV a ryzyko pożaru

Stosunkowo rzadko inwestorzy rozważają ryzyko, jakie niesie instalacja fotowoltaiczna montowana na dachu domu dla samej jego konstrukcji. Fachowcy wskazują, że montaż paneli fotowoltaicznych na dachu może zmniejszyć jego odporność na ogień w przypadku, gdy wytrzymałość modułów fotowoltaicznych znacznie odbiega od wytrzymałości pokrycia dachowego.

Dlatego kluczowe jest, żeby montażem paneli zajmowała się wyspecjalizowana firma, bowiem jest mało prawdopodobne, by prawidłowo zaprojektowana i wykonana instalacja fotowoltaiczna mogła doprowadzić do pożaru. Równie ważna jest jakość samych paneli – powinny być odporne na ekstremalne warunki pogodowe. Fachowcy są zdania, że już na etapie projektu dachowej instalacji fotowoltaicznej, projektant powinien zadbać o odpowiednie odległości montowanych paneli od krawędzi dachu, w celu zapewnienia właściwej konserwacji.

Utylizacja zużytych paneli

Inwestycja w panele fotowoltaiczne to nie tylko inwestycja ekologiczna, przyjazna dla środowiska naturalnego, ale także dla samych użytkowników. Osobnym zagadnieniem pozostaje utylizacja paneli, którym skończyła się żywotność techniczna. Podczas eksploatacji paneli nie powstają żadne odpady, a zużyte lub uszkodzone panele są przekazywane specjalistycznej firmie i poddawane recyklingowi.

Podsumowanie

Można śmiało powiedzieć, że prawidłowo zainstalowana i eksploatowana instalacja fotowoltaiczna nie stanowi żadnego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Autor