Rozliczenie energii z fotowoltaiki – jak to robić?

Czy mogę odsprzedać nadwyżkę energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną do sieci? Czy zakład energetyczny zapłaci mi za prąd oddawany do publicznej sieci dystrybucyjnej żywą gotówką? A jeśli nie, to jakie są zasady rozliczania energii z fotowoltaiki, żebym na tym nie tracił? Na te oraz inne pytania związane z rozliczaniem energii elektrycznej z fotowoltaiki odpowiadamy poniżej. 

Ile energii wyprodukowanej przez panele PV jest w stanie zużyć gospodarstwo domowe?

Standardowy domek jednorodzinny zużywa około 20% energii własnej w celach bieżącej konsumpcji a 80% trafia do sieci. Przekazując niewykorzystaną energię do sieci nie otrzymujemy za nią pieniędzy, możemy za to korzystać bez żadnych dodatkowych opłat (koszt zakupu) z energii „przechowywanej w sieci” w ciągu roku. W grę wchodzi 70-80% wprowadzonej przez nas do sieci energii:

  • 70% → instalacja powyżej 10kWp (maksymalnie 50 kWp)
  • 80% → instalacja do 10 kWp.

W ciągu roku najwięcej energii elektrycznej instalacja PV produkuje latem, późną wiosną i wczesną jesienią, czyli w miesiącach, w których mnóstwo czasu spędzamy poza domem i zużywamy mniej prądu. W rozliczeniu dobowym, szczyt produkcji energii przypada na godziny okołopołudniowe – wtedy też zazwyczaj jesteśmy w pracy czy w szkole. Stąd właśnie przytoczone wyżej liczby i proporcje: 20% (maksymalnie 30%) energii konsumowanej na własny użytek w stosunku do 80% (bywa, że 70%) oddawanych do sieci, a następnie ponownie odbierane, np. w godzinach nocnych. 

Celem gospodarstwa domowego powinno być zwiększenie stopnia samowystarczalności energetycznej oraz minimalizowanie strat związanych z oddawaniem wyprodukowanej energii do publicznej sieci energetycznej.  Zmiana nawyków domowników (manualne, zegarowe lub inteligentne włączanie urządzeń elektrycznych w godzinach największej produkcji energii ze słońca) pozwala uzyskać stopień samowystarczalności na poziomie nawet 50%. 

Jak uzyskać optymalny stopień samowystarczalności energetycznej? 

Obok zmiany nawyków  związanych z użytkowaniem urządzeń elektrycznych, kluczowe znaczenie ma stosowanie rozmaitych nowoczesnych rozwiązań technicznych dedykowane fotowoltaice, które pozwalają zarządzać energią w inteligentny sposób. 

Jeśli chcemy uzyskać całkowitą samowystarczalność energetyczną (100%), nadmiar energii z fotowoltaiki powinniśmy przekierować do pompy ciepła, grzejnika, suszarki lub innego odbiornika akumulującego energię. Aby uzyskać maksymalną wydajność instalacji PV należy monitorować ilość energii wytwarzanej przez panele fotowoltaiczne, a najlepiej robić to monitorując pracę inwertera (falownika). Mamy dwie możliwości:  często i systematycznie kontrolować instalację albo korzystać z dodatkowego układu, tzw. Fronius Datamanagera, który zapewnia monitoring, rejestrację i przechowywanie parametrów wejściowych i wyjściowych falownika oraz umożliwia przeglądanie ich zdalnie – za pomocą strony internetowej lub aplikacji mobilnej. 

Warto także zamontować regulator zużycia energii. Umożliwia on wykorzystywanie nadmiaru energii fotowoltaicznej i przesłanie jej do wybranych odbiorników w gospodarstwie domowym, np. promienników podczerwieni, suszarek na ręczniki albo bojlerów i zbiorników buforowych czy pompy ciepła. 

Im mniejsze ilości energii, której nie zużytkujemy – a która tak czy siak, będzie musiała trafić do publicznej sieci energetycznej – tym mniej problemów z rozliczaniem energii elektrycznej z fotowoltaiki.

Co dzieje się z nadwyżkami energii? 

Jak już wspomniano, nadwyżki energii wyprodukowanej przez przydomową elektrownię słoneczną trafiają do publicznej sieci energetycznej. Nie ma jednak możliwości, żeby osoba fizyczna, w ramach rozliczania energii z fotowoltaiki mogła otrzymać od zakładu energetycznego pieniądze za energię przesłaną do sieci. Możliwe jest jedynie odebranie tej nadwyżki prądu w postaci opustu (net metering) na energię pobraną od tego samego zakładu energetycznego. Na rozliczenie nadwyżki ma się 365 dni od momentu wprowadzenia energii do sieci. Jeżeli prosument indywidualny wyprodukuje zbyt dużo energii, to nie uda się jej zbilansować i zostanie ona utracona.

Zasady rozliczania energii z fotowoltaiki

Podsumujmy: osoby fizyczne, zgodnie z zapisami Ustawy o Odnawialnych Źródłach Energii, podlegają tzw. rozliczeniu prosumenckiemu. Oznacza to, że nadwyżki energii wyprodukowane przez system fotowoltaiczny mogą być magazynowane w sieci i następnie z niej pobierane. Zakłady energetyczne umożliwiają bezpłatny odbiór 80% energii wpuszczonej do sieci dla instalacji o mocy do 10 kWp oraz 70% energii dla instalacji o mocach większych niż 10 kWp. Tak więc dla systemu o mocy nie większej niż 10 kWp mamy do czynienia z rozliczeniem prosumenckim 1:0,8, natomiast przy instalacjach o mocy większej niż 10 kWp rozliczamy się w stosunku ilościowym 1:0,7.

Faktura prosumencka różni się od standardowej faktury za prąd. Znajdziemy w niej podsumowanie ilości oraz rozliczenie energii pobranej z sieci i energii wyprodukowanej. Prosument wnosi tylko opłaty dystrybycyjne. Faktury mogą się graficznie różnić w zależności od zakładu energetycznego, z którym mamy podpisaną umowę, ale wyszczególnione pozycje zawsze będą takie same.

Autor