Konserwacja instalacji fotowoltaicznej – kiedy i jak to robić?

Bez względu na to, czy jesteśmy właścicielami stacjonarnego systemu fotowoltaicznego posadowionego na dachu bądź na gruncie, czy systemu nadążnego (solar tracking system), raz na jakiś czas będziemy musieli pomyśleć o czyszczeniu paneli PV

W przypadku systemu nadążnego oraz stacjonarnego systemu na gruncie mamy wygodny dostęp do paneli. To duże ułatwienie, szczególnie, kiedy musimy dostać się do paneli wewnątrz instalacji. Nieco trudniej czyści się panele na dachu – nie tylko z uwagi na dostępność, ale i własne bezpieczeństwo (praca na wysokości). Uznaje się, że panele na trackerach „czyszczą się same”, bo kiedy system się rusza, z paneli – bez żadnej interwencji człowieka – zsuwają się zalegające na nich liście czy śnieg. To prawda, że zalegające liście czy inne lekkie złogi się zsuwają, ale zabrudzenia zostają i nie unikniemy okresowego mycia paneli. Błędem jest także uznawanie, że deszcz wystarczająco dobrze poradzi sobie z myciem paneli fotowoltaicznych. Zanieczyszczenie powietrza jest bowiem tak duże, że często to właśnie opady atmosferyczne nanoszą na panele różne szkodliwe substancje trudne do usunięcia. 

Przyjmuje się, że raz-dwa razu do roku należy dokonać konserwacji instalacji fotowoltaicznej, w przeciwnym wypadku nawarstwiające się zanieczyszczenia mogą prowadzić do degradacji paneli, co będzie skutkować stałym spadkiem ich wydajności. Szczególną uwagę na panele fotowoltaiczne należy zwrócić w sezonie jesienno-zimowym. Dlaczego? 

Konserwacja paneli PV jesienią i zimą

Jesień i zima to czas, w którym panele narażone są na zalegnie opadających z drzew liści oraz śniegu. O ile liście najczęściej nie tworzą na panelach szczelnej pokrywy i w ich usuwaniu pomaga nam wiatr, o tyle jeśli panele usytuowane są tak, że nie ma możliwości samoczynnego zsuwania się śniegu i zalega on na całej ich szerokości, może to spowodować stuprocentowy spadek mocy. W przypadku liści należy jednak uważać, żeby nie dopuścić do sytuacji, w której pod wpływem opadów atmosferycznych na panelach PV powstanie trudna do usunięcia skorupa, na której przywieranie do paneli wpływać będą też ptasie odchody i pyłki roślinne. Jeśli przyjmiemy zasadę, że na zimę i po zimie dokonujemy elementarnych prac konserwatorskich i czyścimy panele słoneczne,  nie dopuścimy do sytuacji, w której konieczne będzie profesjonalne mycie instalacji

Akcesoria do czyszczenia paneli fotowoltaicznych

Jeśli zajdzie konieczność gruntownego czyszczenia paneli PV, musimy sięgnąć po odpowiednie akcesoria. Nawet jeśli myjemy panele samodzielnie, musimy używać w pełni profesjonalnego sprzętu. Panele można myć wyłącznie kiedy są chłodne, najlepiej rano. W żadnym wypadku nie wolno na nie wchodzić! Używamy wyłącznie środków czyszczących przeznaczonych do fotowoltaiki. Panele powinno się myć roztworem złożonym w stosunku 50/50 z wody demineralizowanej i izopropanolu. Jeśli nie mamy pod ręką stosownych preparatów, używamy wyłącznie wody – najlepiej miękkiej. Dobry preparat do mycia usuwa brud eksploatacyjny (sadza, kurz, pył) oraz mineralny (nacieki i osady wodne, atmosferyczne) a także zabezpiecza przed ponownym osadzaniem się pyłów. 

Ręczna szczotka do paneli fotowoltaicznych

Kiedy myjemy panele w instalacji naziemnej, sięgamy po miękkie szczotki i myjki o rozmiarach i długości kija (wysięgnika) adekwatnych do naszych potrzeb. W przypadku instalacji na dachu nie obejdzie się bez myjek teleskopowych. Nigdy nie myjemy paneli przy pomocy myjki ciśnieniowej, instalacja fotowoltaiczna jest dość delikatna, można ją uszkodzić, na przykład wyrywając kable. Mówi się, że najsilniejszy deszcz nie jest tak silny jak woda dystrybuowana z myjki ciśnieniowej. Jeśli obawiamy się, że samodzielnie usuwając liście, śnieg czy różnego rodzaju zabrudzenia możemy uszkodzić ogniwa, lepiej zlecić mycie paneli profesjonalistom.

Profesjonalne urządzenia do czyszczenia paneli fotowoltaicznych

Wiele firm oferuje profesjonalne systemy do czyszczenia paneli fotowoltaicznych, także popularny i znany z licznych domowych zastosowań Kärcher. Profesjonalne urządzenia czyszczące to często szczotki lub systemy szczotek, które są napędzane przez wodę z urządzenia wysokociśnieniowego (HD, HDS) podawaną pod niskim ciśnieniem. Do mycia paneli można także zastosować myjkę parową, która wykorzystuje wyłącznie parę wodną i to bez dodatku substancji czyszczących. W przypadku dużych powierzchni wymagających okresowego gruntownego mycia, np. na farmach solarnych, stosuje się również dysze wodne, które zamontowane na całym obszarze tablicy fotowoltaicznej, w miarę dokładnie usuwają zanieczyszczenia. Takie systemy posiadają również zasobniki środków czyszczących, którym myje się ogniwa przed spłukaniem.

Cechą charakterystyczną profesjonalnych systemów do mycia fotowoltaiki jest możliwość mycia wodą demineralizowaną. Gwarantuje to maksymalnie czyste powierzchnie, które nie przyciągają do siebie kurzu ze względu na brak ładunku elektrostatycznego. Powierzchnia paneli po umyciu wodą demineralizowaną pozostaje na dłużej czysta i maksymalizuje uzyski energii.

Autor